Dhibaatooyinka haysta ardeyda Soomaaliya ee wax ku barata dibedaha

Qeybtii 1aad

Waa barnaamij aan kui indheenayo mushiladaha ardayda somaliyeed ee waxkabarata jaamacado kuyaala  daafaha caalamka ,runtii markii ay meesha kabaxday dowladdii somaliyeed waxaa si xowli ah u'haajiray cuquushii somaliya kuwii ugu firfircoonaa waxaana jirta inyar in ay waxbrasho kusoobaxday inbadanna ay naflacarari kusoobaxeen ,waxaana jirta in ardayda somaliyeed ey kuhayaameen meelo kaladuwan oo caalamka kamid ah si loohelo waxbrasho ,waxaana jirta in qurbuhu uu leeyahay xanuuno farobadan iyo mashaakilo aan hal iyo labo aheen si aan waxa uga fahanno taas ayana barnaamijkaan ugu khaas yeelnay  waxaana kamid ah

1-    muskilad layiraahdo buufis

qeexiddiisa Buufis --- marka ay kaa jajabsan tahay ama aad murugeysan tahay --- waa dareen qof kasta saameyn karta. Waana caadi iney qeyb ka ahaato caadifada kala duwan ee dadka soo mara. Waana caadifo ama dareen faaiido leh. Waxeyn toban-jirka garansiisaa mushkilooyinka iyo sida dhibaatooyinka loo qaabili lahaa. Hadii murugada buufiska ay tagi weyso ama caqabad ay ku noqoto hawl maalmeedka, markaa waxaa qasab ah in buufiska la ogaado lana daaweeyo. Marka barbarka dareenkiisa uu qaso wax qabadkiisa, waxey taa tilmaameysaa in caadifad ahaan uu si daran u jaha wareersan yahay. Calaamadaha Buufisku leeyahay

waa mushkilad soo waajahday ardayda somaliyeed waliba kuwa wxkabranaya dalalka soogoraya sida asia iyo afrika marka ardaydu waxa ay kuriyoonayaa qarkooda sidii ay wax uga baranlahaayeen dalalka hor-umarka heesta oo kale sida u.s.a iyo yurubtakale .marka waa mushkilad ubaahan in laddeewayo .ardayduna ay ku qancaan waxa ilaah siiyay oo ah in ay waxbartaan xilii ay kuwii ladhashay aysan waxbarasho heesan waana in ay lasocdaan waxbrashadu in aysan qabiil  ama mujtamac ama dowladda sikhaas ah uleh ee dareenka dhalinyarada dalkiisa iyo aqoontooda oo horumarsan aya lagu helikaraa

2.  Ku-mashquulid Internet chatting

Waxay ardeydu ku mashquulaan paltalk iyo MSN ama Yahoo massenger. Waxa ay siiyaan waqtiyo qaali ah ,waxeena xiiseeyaan sidii ay uwada hadli lahaayeen qarabadooda ama asxbaatooda ,qaarna waxa ay kudhameeyaan waqtiyada qaaliga ah barashada gabdho  ay isleeyihiin xiriir wacan layeesha ,mana fiican in arday uu kulumiyo sidaas time badan oo uu kubixikaro daalacashada kitaabada ama duruusta loogaabahanyahay .

3mushkiladda sadaxaad waxa ay ardayda kacabanayaa in aysan jirin heyado ama safarad lasocota umuurahooda halka ardayda kale ee waxlabartaan ay leeyihiin munadamaad kawalwala umuurahooda waxna kaqabta cabashadooda .sida baasaboorka iyo umuuro kale oo muhiim ah

4mushkilada 4aad waa in aysan jirin cid kabixineesa lacagta lagu bixyo shahaadada sare sida diyaarinta masatrereedka taasoo sababikarta in ardaydu ay kaniyadjabaan waxbrashada in ay siiwadaan ilaa heer sare sida p/hd iyo waxlamid ah .

5mushkiladda ugu mushkilado badan waa tan qabiilka waayo ardaydu waxaa laga rabay in ay udhaqmaan sidii in ay yihiin aqoonyahadii dalku uu lahaa ee mustaqblaka lafilanayay ,taas ma aysan dhicin ee waxaa dhacday in ay labaxaan urur kusaleesan gobaleesi iyo famil xitaa meelaha qaar waxaa dhacday in lagudoorto ra'isul dalabaha hanaan qabiila ama mabda' sidaas oo kale ah ayna sii casriyeyeen qabiilkii xummaa ee dlaka iyo dadka dumiyay oo intii ardaydu ay kumidoobilaheed hanaan wanagsan oo dalka iyo dadka uwacan ayaa waxa dhacday in ay iskusaacidaan ama ay isku isbahestaan qabiilkaas ,,waxana fiican in mushkiladaha oo dhan laxaliyo tan waatan ugu khadarta badan ee ay kacabanayaan ardayda waxaana fiican in la illowbo oo la aaso qabiilka waayo tacliinta labaranayo mana fareeso sidaas ..

 Waa ay socotaa .

Waxaa Qoray:

Xasan M. Maxamuud Samatar (Albasri)