Waxbarashada dalka Ruushka

Mawduucan wuxuu ku wajahanyahay fariina u yahay dadka waxbarashada jecel, siiba waalidiinta ilmahooda u huraya waxbarashada qiimaheedana garanaya. Maadamaan anigu Ruushka ku noolaa 14 sano waxna ka baranayey, ogahayna xog badan oo ku saabsan waxbarashada wadankaas, waxaan qormadan jecelahay inaan in yar idiinku iftiimiyo fursadda waxbarasho ee wadankaas ka jirta ilaa maanta.

Wadanka Ruushka ayaa mudooyinkan danbe waxaa ka jira isbedel iyo fur-furnaan dhankasta leh. Dhanka waxbarashada haddaan ku soo qaadano waxaad arkaysaa in Ruushka oo xiligii Midowga Sofiyeti aad uga xidhxidhnaa dunida kale cilmigiisana in badan la xadayn jirey ama loodiidi jirey in la baro quwadihii ka soo hor jeeday iyo dawladihii taabacsanaaba ayaa hada waxaad arkaysaa in ay waxbarashidii aad ka helayso meel kasta haddaad iska bixin karto. Sidoo kale iminka Jaamacadaha Ruushka ayaa waxay aad muhiimad u siiyaan in ay aqoon iswaydaarsi , cilmibaadhis iyo kulamo joogta ah la sameeyaan Jaamacadaha Dunida, sidoo kale manhajkooda ayaa isbedel xoogleh lagu samaynayaa mudoyinkan danbe si ay ula talaabsadaan Jaamacadaha dunida oo aysan awelba ka dhicin. Markii hore Ruushka waxbarasho bilaasha ayuu siin jirey wadamada soo koraya, ilaa haddana wadamada qaarkood wuu siiyaa inkastoo tiradii la soo koobay, laakiin waxaa dhamaan jaamacadihii loo fasaxay in ay arday keensan karaan si ay dhaqaalahooda ugu kabaan, markaa halkaa waxaa ka soo baxay waxbarasho tayo leh oo jaban oo la heli karo.

Dhacdadaan ku soo korodhay wadanka Ruushka waxay keentay in Ruushka ay ku soo qulqulaan dadka waxbarashada raadinaya oo ka imaanaya dhamaan wadamada aduunka siiba kuwa dunida sadexaad.

Qiimaha jaamacaduhu wuu kala duwan yahay waxayna ku xidhan tahay magaalada sida caasimaduhu waa ka sii qaalisan yihiin magaalooyinka yar yar, sidoo kale takhasusyada baa iyana kala qaalisan, laakiin qiimuhu celcelis wuxuu u dhexeeyaa min US$1200 ilaa $2500 sanadkii, intaa waxaa dheer hoyga ama guriga iyo cunada qofku u baahan yahay oo iyaguna ah US$150-300 bishii (waxay ku xidhan tahay qofka iyo magaalada baaxadeeda).

Waxaa aad looga bartaa wadanka Ruushka kuliyadaha caafimaadka, beeraha iyo injineerinka kala duwan, dhamaan laamaha kalena qofkii rabaa waa ka helaa.

Jaamcadaha waxaa lagu dhigtaa luqadda Ruushka in yar mooyee, Ardeyga sanadka hore waxaa loo dhigaa luqadda iyo maadooyinka looga baahan yahay kuliyada uu gelayo, markuu ku soo guulaystana wuxuu bilaabayaa sanadkii koowaad ee Jaamacada.
Waqtiga shahaadada lagu helo waa 4 sano BSc ama BA. Waxaase ka duwan jaamacada caafimaadka oo ah 6 sanadood kadib lagu gudoonsiinayo shahaadada M.D.
Waxaa ber yahan danbe iyana la bilaabay kuliyado afka ingiriisiga lagu dhigo waxaana ka mid ah kuliyadaha caafimaadka, kuliyadahaasi wey-ka qaalisan yihiin kuwa af Ruushka lagu dhigo waana ilaa US$3,000-4,000 kun oo doolar sanadkii, waxaana sii dheer hurdadii iyo cunadii aan kor ku soo sheegnay.

Tobankii sano ee ugu danbeeyey in kabadan 100 arday oo Soomaali ah ayaa ka soo qalin jebisay wadanka Ruushka intabadan kuliyadaha caafimaadka ayey ka soo baxeen, marka mid kamida soo qalin jebiyo Ardaydaas dhameenteed waxay u ahayd farxad. Haddeerna ilaa 50 arday ayaa waxbarasho ka dhigata wadanka Ruushka. Ardaydaa Soomaaliyeed ee halkaa ka aflaxaday qaarkood waxay ka yimaadeen wadamada Yurub, qaar kalena Soomaaliya iyo Carabaha, kadib markay halkaa ka waayeen fursad waxbarasho. Markay Ruushka ka dhamaysteen waxbarashadoodiina qaarkood waxay ku laabteen Soomaaliya halkaas oo cilmigooda baahiweyn loogu qabo.

Gabogabadii waxaan akhristayaasha xushmada mudan dareensiinayaa in waxbarashada oo aan fahano qiimaha ay leedahay ay inaga saari karto jahliga ku habsaday dadkeena , waxaana jira wadamo badan oo sidaas oo kale ay ka jiraan fursado waxbarasho markaa qof walba halka uu doorbido waa inuu waxku soo bartaa qofkii waxbarasho ku jirana waa in lagu sii dhiiri geliyaa ilaa inta uu qofkaasi heer fiican ka gaarayo.

Haddii aad danaynayso inaad Ruushka wax ku soo barato ama cid aad rabto inaad u dirto waxaa kaa xiga shahaado dugsi sare iyo lacagta jaamacada, fiisahana Safaarada Ruushka ee kuugu dhow kala xiriir.

Qore Dr.Yusuf Suleiman Osman (M.D.; Ph.D.)
E-mail:- yusufso@hotmail.com
Xigasho: Somali Press